Sürrealizm, Dali ve Gala

Dali tekrar İstanbul’da…Sabancı Muzesi’ndeki muhteşem sergiden sonra Tophane-i Amire’de bu kez.

Eserleri böylesine mistik bir yerde görmek  çok güzeldi. Sergide ‘Gala ile Akşam Yemeği’, ‘İlahi Komedya’ ve ‘Sürrealizmin İzleri’ başlığı altında eserler vardı. Yine Dali’nin bilinçaltını, düşlerini, yaratıcılığını hayranlıkla izledim. Bazı resimlerine tekrar tekrar baktım, çünkü her baktığınızda resimde kaçırdığınız bir noktayı görebiliyorsunuz.

Beni en çok etkileyen kısım ‘Gala ile Akşam Yemeği’ oldu. Özellikle  eşi Gala’ya duyduğu aşk gerçekten resimlerinde de görülüyor. Gala’ya duyduğu arzuyu pek çok resimde kullandığı ‘kelebek’lerle ifade etmiş. Bir resimde onun başının yerine bir gül çizip, vücuduna pek çok kuş yumurtası koymuş, üzerlerinde de rakamlar var. İlginç tablolardan birisinin adı da ‘yerim seni Gala’ idi. Bu tabloda Gala’yı bir yemek tabağının içinde, masanın üstünde çizmiş. Aynı tablonun içinde bir başka masa var ve bunun üzerinde de kafasız bebek figürleri, birbirlerinin kafalarını ellerinde tutuyorlar..Rehberin anlattığına göre Dali insanların sevdiklerine  ‘seni çok seviyorum’ demeleri gibi Gala’ya ‘yerim seni Gala’ diyor. Ve bir sürrealist ressam olarak bilinçaltında böyle bir manzara düşleyip çiziyor.

Matematiğe de çok meraklı olan Dali’nin resimlerinde sayıları ve DNA şekillerini de görmek mümkün. Bugün gördüğüm semboller arasında koltuk değnekleri de vardı meseala..Dali’nin resimlerinde yumuşak formlar ve keskin şekiller pek çok kereler görünüyor, mesela küpler, küplerin içimde figürler, kenarında eriyen objeler..

Dali Freud’la da tanışmış ve ondan çok etkilenmiş. Eserlerinde Freud etkileri de var, gölgeler, içiçe geçmiş pek çok karışık figür, insanın bilinçaltı gibi..İlginç bir nokta da Dali’nin tablolarının  çoğunun ufkunda ya bir bozkır ya da bir deniz olması..Bu Freud’un büyüdüğü İspanyol kasabasından etkilendiği içinmiş…

Bu sergide Dali’nin en önemli eseri olan ‘Belleğin İzleri’ de var. Bu resimde , bir kaç diğer resiminde de görülen eriyen cep saatleri var. Dali bu saatlerle aslında zamanın ilerlemediğini ama eridiğini düşündüğünü gösteriyor. Hatta bir röportajında bu resimleri güneşin altında eriyen bir peynirden ilham alarak çizdiğini söylemiş.

Sergideki ‘İlahi Komedya’ bölümü  Dali’nin Dante’den etkilenerek onun eserinin pek çok bölümünü resmetmesine neden olmuş. Bu resimler diğerlerinden farklı bir tarzda daha çok karalamalar ve suluboyalarla yapılmış. Eseri  okuyup bu tablolar incelenirse belki  daha da zevkli olur.

Uçuk kaçık, dahi bir ressam..yaratıcı, zeki ve aşık (karısı Gala öldükten sonra resim çizmemiş, ‘artık ne anlamı var? ilhamım yaşam kaynağım yok’ demiş..

1500den fazla eser, resimle geçen 85 yıl..Resimlerin içinde kaybolmak için Dali tablolarını mutlaka görün.

Article written by

Please comment with your real name using good manners.

Leave a Reply

In an effort to prevent automatic filling, you should perform a task displayed below.